ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ මූලස්ථානය (WHO Headquarters), ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ දකුණු-නැගෙනහිර ආසියානු කලාපීය කාර්යාලය (WHO SEARO), සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ මෙරට කාර්යාලය (WHO Country Office), සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය සමඟ එක්ව ‘තොරතුරු පරිසර තක්සේරු මෙවලම’ (Information Environment Assessment tool) සම-නිර්මාණය සහ සම-සැලසුම් කිරීම සඳහා සහාය දැක්වීමේ අරමුණින් දෙදින වැඩමුළුවක් ශ්‍රී ලංකාවේදී පැවැත්වීය. ඉන් අනතුරුව, මෙවැනිම සම-නිර්මාණ වැඩමුළුවක් තායිලන්තයේදී ද පවත්වන ලදී.

මෙම වැඩමුළුවල ප්‍රතිඵල මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවෙන් සහ තායිලන්තයෙන් ලැබුණු ප්‍රායෝගික අත්දැකීම් සහ උගත් පාඩම්, මෙම මෙවලම සංවර්ධනය කිරීමටත්, වඩාත් පිරිපහදු කිරීමටත් කැපී පෙනෙන දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය.

මෙම ‘තොරතුරු පරිසර තක්සේරු මෙවලම’ දැන් ප්‍රයෝජනයට ගැනීමට හැකි මට්ටමක පවතිනු දැකීම පිළිබඳව මම බෙහෙවින් සතුටු වෙමි. එය සෞඛ්‍ය තොරතුරු, සන්නිවේදනය, ප්‍රජා සහභාගීත්වය සහ අවදානම් සන්නිවේදනය (risk communication) යන ක්ෂේත්‍රවල නියැලෙන්නන්ට කාලෝචිත මෙන්ම අතිශය වටිනා සම්පතක් සපයයි.

විශේෂයෙන්ම සමාජ මාධ්‍ය හරහා වැරදි තොරතුරු (misinformation) සහ සාවද්‍ය තොරතුරු (disinformation) වේගයෙන් පැතිර යා හැකි, එමෙන්ම කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) මගින් තොරතුරු නිර්මාණය වන, පරිශීලනය වන සහ බෙදාහැරෙන ආකාරය පරිවර්තනයකට ලක් කරමින් පවතින වර්තමාන ශීඝ්‍රයෙන් වෙනස් වන තොරතුරු පරිසරය තුළ මෙය අතිශයින් වැදගත් වේ. තොරතුරු පරිසරය ක්‍රමානුකූලව වටහා ගැනීම මගින් වඩාත් ප්‍රතිචාරාත්මක, සාක්ෂි මත පදනම් වූ සන්නිවේදන ප්‍රවේශයන් සැකසීමටත්, මහජන විශ්වාසය තහවුරු කිරීමටත්, තමන්ගේ සෞඛ්‍යය පිළිබඳ නිසි දැනුවත්භාවයකින් යුතුව තීරණ ගැනීමට ජනතාවට සහාය වීමටත් අපට උපකාරී වේ.

මව් හවුල් සඳහා වන ප්‍රතිචාරාත්මක මාපිය මාර්ගෝපදේශ සංග්‍රහය 2026 ජූලි 28 වන දින Sofia Colombo City හෝටලයේදී එළිදක්වන ලදී. සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් වෛද්‍ය අසේල ගුණරත්න මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ප්‍රධාන ආරාධිත අමුත්තා ලෙස මෙම උත්සවය පැවැත්විණි. ප්‍රතිචාරාත්මක මාපිය රැකවරණය, යහපත් දෙමාපිය-දරු සබඳතා සහ නිරෝගී මුල් ළමාවිය සංවර්ධනය ප්‍රවර්ධනය කිරීම උදෙසා මව් හවුල් වෙත සහාය වීම සඳහා මෙම මාර්ගෝපදේශ සංග්‍රහය සකස් කර ඇත.

මව් හවුලට ප්‍රතිචාරාත්මක දෙමපියභාවය පිලිබඳ අත්පොත

“නිරෝගී ප්‍රජාවක් උදෙසා සාමූහික ක්‍රියාකාරීත්වය දිරිගැන්වීම: පවුල් සවිබල ගැන්වීම, ජීවනෝපායන් ශක්තිමත් කිරීම සහ එක්ව ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ගොඩනැගීම” යන තේමාව යටතේ, මව් හවුල් ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ ජාතික සමාලෝචනය – 2025 කොළඹ ටාජ් සමුද්‍රා හෝටලයේදී 2026 ජනවාරි 29 සහ 30 යන දිනවලදී පැවැත්විණි. අත්දැකීම් හුවමාරු කර ගැනීමටත්, ප්‍රජා මූලික මුලපිරීම් ප්‍රදර්ශනය කිරීමටත්, පවුලේ සෞඛ්‍යය, පෝෂණය සහ ප්‍රජා යහපැවැත්ම නංවාලීම වෙනුවෙන් සිදුකළ විශිෂ්ට දායකත්වයන් ඇගයීමටත් දිවයින පුරා විසිරී සිටින මව් හවුල් සාමාජිකාවන් සහ මහජන සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩලය මෙම අවස්ථාව සඳහා එක්රැස් වූහ.

ජාතික සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධනය ඉදිරියට ගෙන යාමේදී ඵලදායී සන්නිවේදනයේ ඇති වැදගත්කම අගය කරමින්, සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය (HPB) විසින් ගරු සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයාගේ සහභාගීත්වයෙන් සංවිධානය කරන ලද වාර්ෂික මාධ්‍යවේදී ඇගයීම් උළෙල 2025 සාර්ථකව පවත්වන ලදී.

මාධ්‍යවේදීන් සහ සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ පාර්ශ්වකරුවන් අතර සහයෝගීතාව ශක්තිමත් කිරීමත්, නිවැරදි, කාලෝචිත සහ අදාළ සෞඛ්‍ය තොරතුරු මහජනතාව අතර ඵලදායී ලෙස ප්‍රචලිත කිරීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමත් අරමුණු කරගනිමින් මෙම උත්සවය පැවැත්විණි.

නිරන්තරයෙන් වෙනස් වන සන්නිවේදන පරිසරයක් තුළ, රූපවාහිනිය, ගුවන්විදුලිය සහ මුද්‍රිත මාධ්‍ය ඇතුළු සාම්ප්‍රදායික මාධ්‍ය මෙන්ම වෙබ් අඩවි සහ සමාජ මාධ්‍ය වැනි නැගී එන ඩිජිටල් වේදිකාවන්හි අනුපූරක වටිනාකම සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය මැනවින් හඳුනාගෙන ඇත. විවිධ ප්‍රජාවන් වෙත ළඟා වීමට සහ සෞඛ්‍ය සාක්ෂරතාව ඉහළ නැංවීමට මෙම සියලු සන්නිවේදන මාර්ග හරහා සබඳතා ශක්තිමත් කර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

සෞඛ්‍ය සන්නිවේදනය සහ ප්‍රවර්ධනය සඳහා නව්‍ය මෙන්ම ඵලදායී ප්‍රවේශයන් ගොඩනැගීමට මාධ්‍ය සහ සන්නිවේදන හවුල්කරුවන් සමඟ අත්වැල් බැඳගෙන කටයුතු කිරීමට සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය නිරතුරුවම කැපවී සිටී.

එක්ව, අපි සෞඛ්‍ය සන්නිවේදනය ශක්තිමත් කර වඩාත් සෞඛ්‍ය සම්පන්න සහ මනා දැනුවත්භාවයකින් යුත් ශ්‍රී ලංකාවක් උදෙසා දායක වෙමු.